อาชีวศึกษาและสถาบันฝึกอบรมวิชาชีพ

vetschool

ระบบการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพ (Vocational Education and Training; VET) ในประเทศออสเตรเลีย เป็นการจัดการศึกษาสายอาชีพที่มีความหลากหลายมาก และมีคุณภาพที่มีมาตรฐานสูงในระดับแนวหน้าของโลก ส่งผลให้หลักสูตรสายอาชีพเป็นที่นิยมอย่างมากในประเทศออสเตรเลีย การจัดการอาชีวศึกษาเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาเส้นทางอาชีพผ่านการเรียนในหลักสูตรที่ผสมผสานระหว่างการเรียนและการทำงานเข้าด้วยกัน ผู้ให้บริการจัดการศึกษาจะมีทั้งมหาวิทยาลัย ภาคเอกชน และสถาบันเทคนิคและการศึกษาต่อเนื่อง (Technical and Further Education-TAFE) ซึ่งเป็นของรัฐบาล

ประเทศออสเตรเลียให้ความสำคัญกับการจัดการอาชีวศึกษามาก โดยมีกระทรวงศึกษา การจ้างงานและแรงงานสัมพันธ์เป็นต้นสังกัด ที่ปัจจุบันมุ่งดำเนินโครงการหรือกิจกรรมเพื่อพัฒนาการอาชีวศึกษาของออสเตรเลียในทุกรัฐให้มีความแข็งแกร่ง สามารถพัฒนาสู่การเป็นแหล่งจัดการอาชีวศึกษาระดับนานาชาติได้ การอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมจะมุ่งเน้นไปที่ความสามารถในการแข่งขันและทักษะทางอาชีพ และทำให้การถ่ายโอนหน่วยกิตมีความยืดหยุ่นและเส้นทางการเรียนรู้ง่ายขึ้น สามารถถ่ายโอนไปยังระดับการศึกษาที่สูงกว่าได้ง่ายและไปทั่วทุกมลรัฐ

นอกจากนั้นรัฐบาลยังได้ออกนโยบายการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมในโรงเรียน เป็นโครงการที่ช่วยให้นักเรียนในระดับประกาศนียบัตรมัธยมศึกษาตอนปลายได้รับเครดิตและคุณวุฒิอาชีวศึกษาภายใต้กรอบคุณวุฒิทางการศึกษาออสเตรเลีย (Australian Qualifications Framework) ซึ่งมีกุญแจความสำเร็จอยู่ที่การบูรณาการการอาชีวศึกษาเข้ากับการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยโครงการดังกล่าวจะประกอบไปด้วยการพัฒนาทักษะความเชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านอุตสาหกรรม โดยผู้เรียนได้รับคุณวุฒิอาชีวศึกษาและหน่วยความสามารถ ในขณะเดียวกับที่ยังได้รับคุณวุฒิมัธยมศึกษาตอนปลาย มุ่งพัฒนาทักษะศักยภาพและความเข้าใจในโลกของการทำงาน เพื่อให้ผู้เรียนมีความเข้าใจในโลกของการทำงานซึ่งเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่าสำหรับช่วยในการวางแผนและการเลือกประกอบอาชีพต่อไป

ประเทศออสเตรเลียมีการกำหนดนโยบายพัฒนาเครือข่ายการส่งสัญญาณทางการศึกษาความเร็วสูงสำหรับการอาชีวศึกษา โดยการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติและสนับสนุนการใช้วัสดุอุปกรณ์การเรียนรู้ผ่านทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ผู้ใช้สามารถโต้ตอบกันได้และพัฒนาเป็นห้องเรียนเสมือน (Virtual classrooms) โดยมุ่งพัฒนาอย่างมากในสถาบันเทคนิคและการศึกษาต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลออสเตรเลียไม่ได้นิ่งนอนใจกับการพัฒนาทักษะฝีมือแรงงานในภาคอุตสาหกรรม แต่มุ่งพัฒนากลุ่มแรงงานดังกล่าวให้มีทักษะความสามารถในการปฏิบัติงานมากขึ้น โดยรัฐได้กำหนดนโยบายพัฒนาทักษะด้านภาษาและการอ่านออกเขียนได้ให้กลุ่มแรงงานในภาคอุตสาหกรรม โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อช่วยหน่วยงานในการฝึกอบรมทักษะภาษาอังกฤษ การอ่านออกเขียนได้ และการคำนวณให้แรงงาน โดยการจัดสรรงบประมาณที่เหมาะสมให้กับหน่วยงานเพื่อใช้ในการฝึกอบรมภาษาอังกฤษและการอ่านออกเขียนได้

ระบบการอาชีวศึกษาและสถาบันฝึกวิชาชีพ

ประเภทของสถาบันอาชีวศึกษาในประเทศออสเตรเลีย1 ปัจจุบันประเทศออสเตรเลียมีองค์กรอาชีวศึกษาที่ทำการจดทะเบียนกว่า 4,000 สถาบัน ในที่นี้ประมาณ 80 สถาบันที่เป็นสถาบัน Technical and Further Education (TAFE) และสถาบันอื่นๆ ของภาครัฐ ส่วนที่เหลือจะเป็นสถาบันอาชีวะศึกษาที่จัดโดยเอกชน

ระบบการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมเป็นระบบที่เกิดมาจากความร่วมมือของรัฐบาลกลางประเทศออสเตรเลีย รัฐบาลของรัฐและเขตการปกครอง 8 แห่ง ตัวแทนจากภาคส่วนอุตสาหกรรม และสถาบันฝึกอบรมสังกัดภาครัฐและเอกชน ซึ่งทำงานร่วมกันในการจัดการฝึกอบรมทางด้านอาชีพให้กับประชาชนออสเตรเลียที่มีความสนใจทั่วประเทศ โดยนายจ้างจะเป็นกลุ่มที่มีบทบาทร่วมตัดสินใจว่าจะดำเนินนโยบายการฝึกอบรมและพัฒนามาตรฐานการฝึกอบรมที่สามารถสนับสนุนทักษะที่นายจ้างต้องการจากแรงงาน ทั้งนี้โดยมีหน่วยงานที่ชื่อว่า National Centre for Vocational Education Research หรือ (NCVER) บริษัทไม่แสวงหาผลกำไร ซึ่งมีรัฐบาลกลาง รัฐบาลมลรัฐและแคว้นเป็นเจ้าของ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการจัดฝึกอบรม การบริหารจัดการ การวิเคราะห์ การประเมินผล การทำวิจัย และการเก็บสถิติเกี่ยวกับการอาชีวศึกษาทั้งระบบ

สถาบันการอาชีวศึกษาตั้งกระจายอยู่ทั่วประเทศ มีการเปิดสอนหลากหลายหลักสูตรตั้งแต่ 6 เดือน ถึง 3 ปี ได้แก่ ธุรกิจการก่อสร้างวิศวกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ การออกแบบ การท่องเที่ยว การโรงแรม เกษตรกรรม แฟชั่น การเพาะปลูก ทัศนศิลป์ มัลติมีเดียคอมพิวเตอร์ ฯลฯ โดยหลักสูตรเหล่านี้สามารถเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีได้

นักเรียนสามารถเริ่มเรียนอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมได้หลังจากสำเร็จจากชั้นมัธยมศึกษา (ชั้นปีที่ 10) หรือชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (ชั้นปีที่ 12) สถาบันอาชีวศึกษาหลายแห่งมีความสัมพันธ์และข้อตกลงความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยซึ่งหมายความว่าสามารถเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรีได้โดยมหาวิทยาลัยรับโอนหน่วยกิตถึง 1 ปีและเมื่อคุณสามารถศึกษาได้คะแนนตามที่สถาบันอาชีวศึกษากำหนด สถาบันอาชีวศึกษาจะเสนอคุณวุฒิการศึกษาเป็นประกาศนียบัตรวิชาชีพระดับ 1 ระดับ 2 ระดับ 3 และระดับ 4 ซึ่งหากสามารถเรียนประกาศนียบัตรระดับสูงขึ้นมากก็จะมีความรับผิดชอบในหน้าที่การงานในสถานประกอบการเพิ่มมากขึ้นด้วย

ระบบ Vocational education and training (VET) จัดให้มีเส้นทางที่หลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียนสามารถย้ายไปเรียนหรือไปฝึกอบรมในวิทยาลัย มหาวิทยาลัย หรือในสถานประกอบการได้ สำหรับการย้ายที่เรียนระหว่างการอาชีวศึกษาและอุดมศึกษาจะขึ้นอยู่กับการตกลงร่วมกันระหว่างสถาบันเหล่านี้

กรณีจะให้สถาบันอื่นจัดอบรมและต้องการนำผลมาเทียบโอนนั้น ต้องเป็นการตกลงร่วมกันกับสถาบันอุดมศึกษาให้เข้าไปดูแลหลักสูตรการจัดฝึกอบรมและการฝึกอบรม เช่น ดูว่าผลการศึกษาอบรมที่คาดหวัง ระยะเวลาการฝึกอบรม และหลักสูตรที่อบรมว่าสอดคล้องกับรายวิชาที่สถาบันอุดมศึกษาจะเทียบโอนให้หรือไม่ ตลอดจนความยากและความซับซ้อนของหลักสูตร และวิธีการประเมินของสถาบันฝึกอบรม ซึ่งหากสถาบันอุดมศึกษาเข้าไปประเมินแล้วเห็นว่ายังไม่เป็นที่พอใจอาจมีการจัดให้ประเมินเพิ่มเป็นรายบุคคลได้อีก เช่น ในประเทศออสเตรเลียรัฐจะเข้าไปกำกับดูแลสถาบันฝึกอบรม และหากแห่งใดได้มาตรฐานก็จะลงทะเบียนไว้ และทางสถาบันอุดมศึกษาก็สามารถยอมรับบุคคลที่ผ่านการฝึกอบรมจากสถาบันนั้นๆ ได้ ซึ่งหน่วยงานของออสเตรเลียนี้เรียกว่า Register Training Organization (RTO) องค์กรจดทะเบียนการฝึกอบรม

หลักสูตรการเรียนการสอน มี 3 ลักษณะสำคัญ คือ

  1. Training Packages เป็นหลักสูตรการเรียนการสอนที่ได้รับการยอมรับในระดับชาติและได้รับการพัฒนาโดยภาคอุตสาหกรรม เพื่อผลิตแรงงานตามความต้องการของภาคอุตสาหกรรม ซึ่งหลักสูตรนี้ประกอบด้วยวุฒิบัตรหลายใบด้วยกัน ขึ้นอยู่กับประเภท ระดับที่จบ และความเชี่ยวชาญชำนาญ
  2. Accredited courses เป็นหลักสูตรที่จัดขึ้นโดยอิงอยู่กับความต้องการทางด้านทักษะของภาคอุตสาหกรรม วิสาหกิจ และชุมชน ซึ่งนอกเหนือไปจากที่จัดฝึกอบรมใน Training Packages หลักสูตรที่จัดขึ้นนี้เป็นหลักสูตรที่ได้รับการพัฒนาโดย Registered Training Organisations (RTOs) และได้รับการรับรองจากเจ้าหน้าที่ฝึกอบรมในระดับมลรัฐและแคว้น ซึ่งจะมีความสอดคล้องกับมาตรฐานในระดับชาติ สำหรับสัดส่วนของทฤษฎีและภาคปฏิบัติในการเรียนการสอนจะขึ้นอยู่กับสาขาวิชาหรืออาชีพ และระดับทักษะที่ต้องการได้รับการพัฒนาเป็นสำคัญ
  3. Workplace-based programs and courses สถานประกอบการสามารถเข้าร่วมหลักสูตรการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะให้กับพนักงาน ซึ่งจัดขึ้นโดย Registered Training Organisations (RTOs) โดยหลักสูตรที่จัดขึ้นนี้นับได้ว่าเป็นหลักสูตรที่สามารถตอบสนองได้ทั้งความต้องการของนายจ้างและลูกจ้างคือ เปิดโอกาสให้พนักงานประจำในสถานประกอบการสามารถเข้าถึงการเรียนรู้และได้รับหน่วยกิตที่เกิดจากการเรียนรู้ในการปฏิบัติงานได้ ขณะเดียวกันสถานประกอบการเองจะได้พนักงานทำงานที่มีทักษะตรงตามที่ต้องการมากขึ้น ซึ่งหลักสูตรการอบรมที่จัดขึ้นนี้จึงเป็นอีกหนึ่งเส้นทางที่ทำให้พนักงานได้รับวุฒิการศึกษาเพิ่มขึ้น แต่ต้องตั้งอยู่บนเงื่อนไขที่ว่าสถานประกอบการดังกล่าวต้องเข้าร่วมโครงการนี้

1Australia government, http://www.aei.gov.au/AEI/CEP/Australia/EducationSystem/TechVoc/InstitutionTypes/default.htm

 

ขอขอบคุณสถาบัน ATI ที่ให้การสนับสนุน

ATI-logo-large